1. Actueel

Actueel

Bij het voorkomen van ziektes bij schapen kan vaccinatie een prima bijdrage leveren. Tegen verschillende veroorzakers van aandoening kan gevaccineerd worden zodat het dier zelf weerstand opbouwt voordat het in aanraking komt met een flinke hoeveelheid virussen en/of bacteriën.

MSD Animal Health Nederland heeft speciaal voor schapen (en lammeren) vaccins die u kunnen helpen uw dieren gezond te houden. Overleg met uw dierenarts wat de mogelijkheden zijn.

Veelvoorkomende ziektes in Nederland

Bij kleine herkauwers komen de volgende ziekten veel voor:

  • ’Het bloed’, ook wel weeldeziekte, eiwitvergiftiging of enterotoxaemie genoemd. De oorzaak is Clostridium Perfingens.
  • Zomerlongontsteking, een longaandoening veroorzaakt door Mannheimia (Pasteurella) haemolytica
  • Rotkreupel, de meest voorkomende oorzaak van kreupelheid bij schapen
  • Chlamydia abortus, een belangrijke infectieuze veroorzaker van abortus bij schapen en geiten.

Het vormt een zoönose risico voor de mens.

Zo komt u meer te weten over uw situatie

Om een ziekte adequaat te kunnen bestrijden is een goede diagnose noodzakelijk. De diagnose wordt gesteld op basis van klinische symptomen en laboratoriumonderzoek. In het laboratorium kunnen o.a. de volgende monsters worden onderzocht:

  • bloed
  • mest
  • verworpen vruchten
  • gestorven dieren

Het is voor uw bedrijf van belang de gezondheidsstatus te monitoren. De gezondheidsstatus van uw bedrijf kunt u door onderzoek in beeld brengen. Dierenartsen kunnen monsters nemen en insturen voor onderzoek.

Wat is vaccinatie?

Het doel van vaccinatie is dieren weerstand op te laten bouwen tegen een bepaalde ziekteverwekker

en daardoor het dier te beschermen tegen de nadelige gevolgen van die ziekte. Bij vaccinatie wordt het immuunsysteem van het dier geprikkeld door een verzwakte of gedode ziekteverwekker. Dit gebeurd doormiddel van injectie. Soms is het noodzakelijk voor een goede langdurige bescherming het dier binnen korte tijd tweemaal te vaccineren. Ook wel boosteren genoemd. Naast specifieke weerstand voor een bepaalde vorm van een ziekte, bestaat er ook een techniek genaamd IRP. Lees hier hoe het werkt.

IRP-technologie

Ijzer is een interessant en belangrijk nutriënt, onmisbaar voor bacteriën om te kunnen groeien. In het dierlijk lichaam komt ijzer voornamelijk voor in gebonden vorm. Om te groeien hebben bacterien vrij ijzer nodig en dat is hierdoor heel beperkt beschikbaar.

Ziekteverwekkende bacteriën hebben speciale ijzerreceptoren (Iron Regulated Proteins) aan hun zich om in een ijzerarm milieu toch voldoende ijzer te bemachtigen. Hierdoor kunnen ze doorgroeien en zich vermenigvuldigen. Bij het maken van het vaccin wordt de IRP-technologie gebruikt waarbij  ijzerarme omstandigheden in het laboratorium worden nagebootst. Dit resulteert in de productie van speciaal antigeen. Door vaccinatie IRP-antilichamen blokkeren hierdoor vervolgens de specifieke ziekteverwekkers al voor die kunnen groeien, dus voordat er toxinen geproduceerd worden. En zijn hierdoor al heel vroeg in een infectie succesvol.

Vaccineren is maatwerk

Niet op elk bedrijf hoeft er tegen elke ziekte gevaccineerd te worden. Het is goed steeds een zorgvuldige afweging te maken. Samen met uw dierenarts kan een bedrijfsvaccinatieschema opgesteld worden.

Ziekten waar in Nederland veel tegen wordt gevaccineerd zijn:

  • het bloed (Clostridium)
  • zomerlongontsteking (Mannheimia)
  • rotkreupel
  • Chlamydia abortus

Lees hier meer over de verschillende aandoeningen. 

Opstellen vaccinatieschema

De dierenarts is dè deskundige in ziektebestrijding. Zij of hij kan u helpen bij het opstellen van een bedrijfsvaccinatieschema.
Een drietal vragen vormende basis voor het schema:

1. Tegen welke ziekten is het zinvol bedrijfsmatig te vaccineren?

Aan de hand van waargenomen symptomen en met behulp van bloedonderzoek, melkonderzoek, mestonderzoek of sectie van gestorven dieren of verworpen vruchten kan een bedrijfsdiagnose worden gesteld. Daarnaast is het belangrijk om een risicoanalyse te maken van eventuele insleep van ziekten.

2. Wat is het juiste vaccinatiemoment?

Factoren die van invloed zijn op het juiste vaccinatiemoment zijn:

  • ziekte waar tegen gevaccineerd wordt
  • leeftijd
  • seizoen
  • bedrijfssituatie

3. Welke aanvullende maatregelen zijn gewenst?

Vaccinaties staan niet op zichzelf. Vaccinaties zijn maatwerk en gaan hand in hand met managementmaatregelen.

Hierbij moet gedacht worden aan: klimaat, beweidingsmanagement, voeding, hygiëne, klauwverzorging en aankoopbeleid.

Wist u dat?

Vaccinatie is begonnen bij koeien.

Edward Jenner, een Engelse plattelandsarts, merkte op dat iedereen die de (meestal ongevaarlijke) koepokken had doorstaan geen kinderpokken meer kreeg. Uitgaande van deze waarneming bij melksters ontwikkelde hij het idee om als voorzorg een vaccinatie of inenting met koepokken toe te passen. In 1796 besloot hij een achtjarige jongen in te enten; en met succes, zoals later bleek bij de volgende pokkenepidemie. Hiermee introduceerde Jenner het woord vaccinatie.

Wat een eerbetoon aan de koe is, want het woord vacca betekent koe in het Latijn.

Geiten

Voor geiten heeft MSD Animal Health geen medicijnen geregistreerd. Wel ondersteunen wij de geitensector op gezondheidsgebied, met name op het preventieve vlak. Samen met praktiserend dierenartsen hebben we nu een handleiding opgesteld, genaamd: ‘Het Geitenkompas’.

Deze leidraad is ingedeeld in een algemeen deel, gericht op de hoofdlijnen en managementmaatregelen die bij alle verschillende groepen op een geitenbedrijf toe te passen zijn. De overige hoofdstukken binnen het Kompas zijn gericht op de verschillende levensfasen van geiten.

Lees hier meer over het Geitencompas