1. Aanpak van kalverdiarree

Aanpak van kalverdiarree

Hoe gezonder een kalf opstart, hoe efficiënter en sneller ze uitgroeit tot een productieve melkvaars die goed in haar vel zit. Dit vergt de nodige aandacht.

Gun ieder kalf een goede start!

De informatie op deze pagina is uitsluitend bestemd voor professionele dierhouders en dierenartsen.

Log hier in

Specifiek advies nodig?

Wij zetten ons in om u een oplossing te bieden, heeft u vragen of bent u op zoek naar ondersteuning?
Neem dan contact op met uw dierenarts of kijk hier voor meer informatie over het gebruik van onze producten en practische hulpmiddelen.

Ga naar de webshop

Diarreeschade onder controle?

Neonatale kalverdiarree is een veelvoorkomend bedrijfsprobleem en is een permanente bedreiging voor de rendabiliteit van elk rundveebedrijf. Een snelle en succesvolle behandeling kan de schade nog enigszins onder controle houden. Maar het is veel rendabeler om de nodige preventieve maatregelen te nemen om diarree bij kalveren te voorkomen. Dit vraagt om een planmatige aanpak in de vorm van een 5-stappenplan:

  1. Anamnese
  2. Mestonderzoek
  3. Biestmanagement
  4. Plan van aanpak
  5. Evaluatie

Vraag uw dierenarts om bedrijfsspecifiek advies.

Bekijk het 5-stappenplan bij kalverdiarree

Naar anamneseformulier kalverdiarree (login voor deze PDF)

Effect van biestmanagement

'Verrijkte biest door vaccinatie' heeft alleen maar effect wanneer de verstrekking aan het kalf optimaal is.

Biestmanagement

De weerstand van een kalf bestaat volledig uit de beschikbare antistoffen die een koe meegeeft in haar biest. Biest is de melk van de koe nadat zij pas gekalfd heeft. Door een uniek systeem worden antistoffen (≈ weerstand) in het laatste deel van de dracht vanuit het bloed van de koe geabsorbeerd in het uier. Over het algemeen is deze dikker en geler van kleur dan de witte kleur van melk die we kennen als consumptiemelk. En deze eerste porties weerstand zijn aangevuld met belangrijke nutriënten en andere voedingsstoffen, waardoor een complete voedingsbron voor pasgeborenen ontstaat.

Om er voor te zorgen dat het kalf een optimale weerstand verkrijgt is een goed biestmanagement belangrijk.

De volgende punten zijn daarom van belang:

De biest moet van hoge kwaliteit zijn en kan op een eenvoudige manier gemeten worden met een biestmeter. Meet altijd op kamertemperatuur. De weerstand is goed  wanneer de dobber op groen (ongeveer 50 g/l IgG, of de refractormeter op 5,5) staat. Direct na de geboorte bevat de biest de meeste weerstand, daarna loopt dit exponentieel terug.

Door de koe eenmalig in de droogstand te vaccineren wordt de weerstand van de biest specifiek tegen diarreeveroorzakers verbeterd. Op deze manier krijgen kalveren bij de geboorte extra bescherming tegen de kalverdiarree-verwekkers.

Belangrijk is dat het kalf zo snel mogelijk voldoende biest van goede kwaliteit krijgt en bij voorkeur van zijn eigen moeder. Geef de eerste gift binnen 1 à 2 uur na de geboorte. De voorkeur gaat uit naar een biestgift van in totaal 4 liter binnen 6 uur na de geboorte. Dit is de periode dat het kalverlichaam het grootste vermogen heeft om antistoffen op te nemen. Daarna neemt dit vermogen snel af en na 24 uur is opname vanuit het darmkanaal nauwelijks meer mogelijk. Wel kunnen antistoffen locaal in het darmkanaal nog invloed uitoefenen op ziekteverwekkers. Dit is vooral interessant voor biest van gevaccineerde dieren. Op darmniveau kan dit nog extra ondersteuning geven tegen diarreeveroorzakers. Voer dan naast de normale melkgift, gedurende 7 tot 14 dagen 200 ml gevaccineerde biest (de koffiebekermethode).

Biest voeren

Opwarmen van de biest na koeling of invriezen is niet raadzaam boven 60 graden Celsius. Ook niet in de magnetron.Dit is ter voorkoming van het verlies van specifieke beschermende eigenschappen. Een goede manier om biest op te warmen is 'au bain-marie' (met warm water onder de fles, zodat het langzaam op temperatuur komt).

Verontreiniging van de biest remt de opname en helpt ziekteverwekkers toe te slaan. Werk daarom schoon en ontsmet materialen voor gebruik. Door middel van bloedonderzoek 2 tot 5 dagen na geboorte kan op een eenvoudige manier gecontroleerd worden of uw biestmanagement effectief is.

Naast het geven van een goede weerstand aan het kalf bij de start van zijn leven, is het belangrijk dat het kalf geboren en opgevangen wordt in een schone omgeving. Hierdoor kan de infectiedruk vanuit de omgeving beter onder controle gehouden worden.

Video

Hoeveel biest is voldoende voor uw kalveren? Deze en meer vragen komen aan bod in de video.

 

Zelf aan de slag met optimaal biestmanagement?

Advies:

  • Melk de koe direct na afkalven geheel uit en vang de biest op in een schone emmer. Rond de 8,5 liter biest is de meest optimale hoeveelheid biest die een koe mag geven.
  • Bepaal de kwaliteit van de biest met de biestmeter of refractometer, alleen biest van de goede kwaliteit is goed genoeg voor uw kalveren.
  • Totaal krijgt het kalf de eerste 24 uur 5,5 tot 6 liter biest.
  • Is een kalf te zwak om zelf te drinken dan is sonderen een optie, verstrek het kalf maximaal 4 liter biest direct na geboorte.

 

  • De biest altijd koel bewaren om bacterie groei te voorkomen. Deze bacteriën zorgen er namelijk voor dat de antistoffen niet opgenomen kunnen worden.
  • Biest moet binnen 1 uur na uitmelken koel staan of worden ingevroren om verontreiniging te voorkomen. Biest kan maximaal 2 dagen in de koelkast bewaard worden en tot 1 jaar in de diepvries.
  • Warm de biest op tot maximaal 60°C en nooit in de magnetron.
  • Controleer uw biestmanagement door middel van bloedonderzoek bij de kalveren, overleg dit met uw dierenarts.
  • Extra bescherming wordt verkregen door de kalveren gedurende 7 tot 14 dagen 200 ml biest per voeding te geven.
  • Om verspreiding van andere ziekten (zoals para-tbc) te voorkomen alleen biest van de eigen moeder geven.

 

Wanneer heeft een kalf diarree? Test het!

Om kalverdiarree te behandelen en in de toekomst te voorkomen is een snelle, specifieke diagnose van groot belang. Hiervoor zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar, vraag ernaar bij uw dierenarts.

Colostrummeter

Met een colostrummeter is binnen enkele minuten zichtbaar wat de kwaliteit van het colostrum op het rundveebedrijf is. De kwaliteit van het colostrum wordt bepaald door het gehalte aan antistoffen. Wanneer er een te lage concentratie aan antistoffen is, is het niet raadzaam om deze biest te gebruiken om het kalf te beschermen tegen diarree.

Bio-X test

Met behulp van de Bio-X Testkit kan op snelle wijze de veroorzakers van neonatale diarree bij kalveren opgespoord worden. Op deze manier kan direct gekozen worden voor de juiste therapie in combinatie met de bij behorende management maatregelen. Diagnostiek naar de veroorzakers van neonatale diarree is een belangrijk.

Refractometer

Een refractometer geeft de brekingsindex van biest weer. De brekingsindex staat voor het gehalte aan antistoffen per eenheid biest. Dus de mate van weerstand aanwezig in de biest van de koe. Hoe lager de berekingsindex, hoe minder de kwaliteit is van de geteste biest, dus hoe minder weerstand het kalf binnenkrijgt.  

Geïnteresseerd in diergezondheid?

Benieuwd naar meer mogelijkheden om de gezondheid van uw veestapel naar een hoger niveau te tillen?

Op onderstaande themapagina’s vindt u informatie en advies over:

IBR en BVD, pak ze samen aan!

Op een modern melkveebedrijf horen IBR en BVD niet thuis! Vrij worden, vrij blijven en beschermd blijven is een must.

Hier vindt u meer informatie over IBR en BVD

Voorkom BRD en Kalverdiarree

Door luchtwegproblemen  (BRD) en kalverdiarree lopen kalveren groeiachterstand op en zijn ze vaak gevoeliger voor andere ziektekiemen. BRD en diarree zijn complexe ziekten en vragen meerdere maatregelen.

Lees hier meer over starten met een voorsprong

Mastitis: Veel voorkomend en veel impact

Mastitis is nog steeds een van de grootste uitdagingen voor de melkveehouderij met een grote economische impact. Hoe pak je mastitis nu aan? Wij vroegen mastitis experts, dierenartsen en veehouders naar hun tips en adviezen.

Hier vindt u meer informatie over uiergezondheid