1. Bestrijding en preventie van veulen wormen

Ontwormingsmiddelen

Er bestaat slechts een zeer beperkt aantal wormmiddelen (veel verschillende merknamen, maar slechts enkele werkzame stoffen). Van deze werkzame stoffen zijn er nog slechts twee goed werkzaam tegen spoelwormen (zie verder).

Het is belangrijk dat we de werkzaamheid van deze middelen zo goed mogelijk bewaken om te voorkomen dat we in de toekomst worminfecties niet meer kunnen behandelen! Daarom wordt onder andere geadviseerd om veulens jonger dan 60 dagen niet te ontwormen tegen spoelworm (tenzij er een medische indicatie voor is) en de verschillende behandelingen met een zo lang mogelijk interval toe te passen.

Het opstellen van een goed ontwormplan is maatwerk. Laat u altijd goed adviseren door uw dierenarts over het juiste ontwormschema voor uw veulen(s).

Wist u dat...

Het grootste deel van de met spoelwormen geassocieerde kolieken wordt gediagnosticeerd in de herfst? Dat dit verklaard kan worden door het feit dat de meeste veulens in de lente geboren worden en er zich tegen de winter dus grote aantallen parasieten hebben kunnen opstapelen?

Bestrijding van veulenwormen

Er zijn verschillende uitdagingen bij de bestrijding van spoelwormen:

  • Een veulen kan met 1 tot  duizenden wormen besmet zijn en daarmee dus al een direct risico vormen voor zijn/haar gezondheid.
  • Spoelwormen leggen een massaal aantal eieren per dag (waarschijnlijk duizenden), die dus de omgeving van jouw veulen besmetten.
  • De eieren van spoelwormen zijn erg sterk en resistent in de omgeving: ze kunnen jarenlang infectieus (besmettelijk) blijven op het weiland of in de stal.

De bestrijding berust dus vooral op het laag houden van het aantal eieren dat via mest van besmette dieren op het weiland komt. Recente experimenten suggereren dat een enkele behandeling toegediend kort na het verschijnen van eieren in de mest, effectief zou zijn om de omgevingsbesmetting onder controle te houden (met tevens een kleinere kans op het ongevoelig worden van de worm voor het wormmiddel – zie verder).7 Gezien de prepatente periode (zie hoger) van minimaal 10 weken, wordt er vanaf een 3-tal maanden leeftijd begonnen met ontwormen tegen spoelwormen.

Meer weten? Voor u hebben we alle feiten inzake spoelwormen op een rijtje gezet.

Spoelwormenfeiten op een rijtje (PDF, 731kb)

Tip!

Zelfs een relatief lage wormbesmetting kan resulteren in (zeer) hoge weidebesmetting waardoor veulens zichzelf, andere veulens en veulens van de toekomst kunnen besmetten!

Fenbendazole en pyrantel

Fenbendazole en pyrantel zijn in Nederland de enige twee geregistreerde, nog goed werkzame stoffen voor de behandeling van spoelworminfecties.

Verschillende bronnen geven aan dat de benzimidazoles (waartoe fenbendazole behoort) het meest effectief lijken tegen spoelwormen en dat fenbendazole de voorkeur heeft voor de behandeling van spoelwormen. Dit heeft verschillende redenen:

  • Benzimidazoles zijn de enige ontwormingsklasse die naast volwassen wormen en larven ook de spoelwormeieren doodt, waardoor de omgeving van uw veulen en zijn weidemaatjes minder besmet wordt;
  • Door een meer geleidelijke afdoding van spoelwormen is er mogelijk minder risico op verstopping van de dunne darm na het onwormen.

Daar staat tegenover dat de pyrantel zouten (pyrantel) in dubbele dosering ook werkzaam tegen lintwormen. Deze worm kan bij het oudere veulen (vanaf speenleeftijd) belangrijk worden.