1. Je veulen op eigen benen

Je veulen op eigen benen

Er komt een moment dat je veulen oud genoeg is om van zijn moeder gescheiden te worden. Spenen is zowel voor het veulen als voor de merrie behoorlijk stresserend. Voor de eigenaar overigens vaak ook. Om voor iedereen het stressniveau zo laag mogelijk te houden, hebben we enkele tips verzameld. Lees ze hier  allemaal

Je veulen op eigen benen...

Spenen (of afspenen) is het proces waarbij het veulen stapsgewijs op eigen benen gaat staan ofwel gescheiden wordt van de merrie. In de natuur is dit een geleidelijk proces dat plaatsvindt wanneer het veulen 8 à 9 maanden oud is. In onze omstandigheden gebeurt dit om praktische redenen meestal eerder, namelijk wanneer het veulen 4 à 6 maanden oud is. Over het  algemeen geldt: hoe later, hoe liever, want uiteraard is het allerbelangrijkste dat zowel de merrie als het veulen in goede conditie zijn totdat er gespeend wordt.

Spenen, hoe doe je het goed?

Spenen brengt voor een veulen heel wat veranderingen met zich mee. Gescheiden worden van de merrie, afkicken van moedermelk, vaak een geheel nieuwe omgeving met andere paarden, vreemd voer, andere routine...
Geleidelijk spenen verdient daarom zeer sterk de voorkeur. Een veulen wordt dan steeds vaker voor een steeds wat langere tijd gescheiden van de merrie. Tip: wanneer je de merrie weghaalt bij het veulen, kan je veulen in zijn of haar vertrouwde omgeving blijven. Op deze manier veroorzaakt spenen minder stress dan wanneer merrie en veulen plots en in één keer volledig van elkaar worden gescheiden.
Bovendien geeft geleidelijk spenen minder kans op een pijnlijke uiteronsteking bij de merrie. Zorg in dat kader ook altijd voor voldoende beweging (weidegang) na het spenen.

Voordat je veulen gespeend kan worden, moet het al goed bekend zijn met het eten van ruwvoer en krachtvoer, en met water drinken uit een (automatische) drinkbak.

> Tips voor het spenen

Sociaal contact is...

...een essentiële behoefte van paarden. Samen weiden met andere merries met veulens en volwassen paarden versterkt een normale sociale ontwikkeling. Ook stimuleert dit voldoende lichaamsbeweging, wat een goede fysieke ontwikkeling ten goede komt. Bij voorkeur kent je veulen vóór het spenen ook al enkele andere paarden waarmee het na het spenen samen kan blijven.

Enkele tips voor het spenen:

  • Zorg dat je veulen voldoende bekend is met ruwvoer en krachtvoer voordat het gespeend wordt.
  • Voer indien mogelijk bij met het voer dat je veulen na het spenen zal krijgen.
  • Zorg altijd voor onbeperkte toegang tot water en leer je veulen tijdig uit een (automatische) drinkbak drinken.
  • Zet verschillende merries met veulens bij elkaar, zodat de veulens elkaar al kennen voordat ze gespeend worden en steun hebben aan elkaar.
  • Speen het liefst geleidelijk door de merrie steeds wat vaker en langer bij het veulen weg te halen (in plaats van andersom).
  • Zorg altijd voor een veilige omgeving. Let op tralies, scherpe kanten, hooinetten, ramen, omheining, enzovoort.
  • Sociale, volwassen, niet-dragende merries kunnen als oppasser (kleuterjuf) ingezet worden bij een groep gespeende veulens.
  • Speen vroege veulens liever op iets latere leeftijd, wanneer ze ook meteen naar de opfok kunnen. Dat kan onnodige stress en stereotyp gedrag bij je veulen voorkomen.
  • Zet je veulen bij voorkeur zowel voor als na het spenen in een gemengde kudde met leeftijdgenoten én volwassen paarden.

Je veulen moet uiteraard ook gechipt worden. Chippen is wettelijk verplicht voordat het veulen gespeend wordt en dient uiterlijk op 6 maanden leeftijd te gebeuren. Dit jaar is deze regeling aangepast naar 9 maanden leeftijd ten gevolge van Covid-19.

Hoe zit het met vaccineren, ontwormen en chippen?

In groepen veulens gaan gemakkelijker snotneuzen, droes, luizen en schimmel rond dan bij volwassen paarden. Houd je veulen altijd in optimale gezondheid door het op tijd te beschermen. Denk daarbij ook aan het volgende:

  • Start op tijd met vaccineren tegen infuenza, tetanus en eventueel droes en rhinopneumonie. Vraag, als je veulen naar de opfok gaat, goed na wat hun vaccinatiebeleid is. Maar wat is op tijd?
    • Tegen droes kan je veulen al gevaccineerd worden vanaf 4 maanden leeftijd, dus wanneer het nog bij de merrie loopt. Het bouwt dan al wat weerstand op tegen deze ziekte en gaat beter beschermd de opfok in.
    • Bij veulens van goed gevaccineerde merries kan op 6 maanden leeftijd gestart worden met het vaccineren tegen influenza, tetanus en eventueel rhinopneumonie.
  • Zorg ervoor dat je veulen goed ontwormd Spreek met je dierenarts door welke middelen op welk moment gegeven moeten worden en waarom. Normaal gezien is je veulen op speenleeftijd al 2 of 3 keer ontwormd, onder andere tegen spoelwormen. Vaak worden veulens bij aankomst in de opfok ook ontwormd. Vraag goed na wat het ontwormbeleid in de opfok is.

Naar de opfok

Met leeftijdgenoten kan je veulen spelen, voldoende bewegen en sociaal gedrag leren. Volwassen dieren in de groep hebben een kalmerend effect en kunnen de veulens opvoeden en corrigeren. In de opfok wordt het veulen met een groep leeftijdgenoten gehuisvest. Hier kan het volop “gewoon paard zijn”, wat erg belangrijk is voor een gezonde fysieke en mentale ontwikkeling.

Het mag inmiddels duidelijk zijn dat je veulen al gespeend dient te zijn voordat je het naar de opfok brengt. De merrie blijft dan thuis en het veulen gaat op pad. Je kan ervoor kiezen om je veulen los te vervoeren, eventueel met een ander veulen of bijvoorbeeld een shetlander als gezelschap. Oefen van tevoren het meelopen aan een touw en plaats een veulenrek boven de laadklep. Er zijn ook speciale transportbedrijven of de opfokker haalt soms zelf de veulens op.

Een opfokbedrijf kiezen

Waar moet je op letten bij het zoeken van een goede opfok? Stel jezelf de volgende vraag: wat vind ik belangrijk aan de opfok? Bijvoorbeeld: hoe vaak wil je je veulen bezoeken? Wil je dat er aandacht besteed wordt aan het handzaam of halstermak maken? Heb je voorkeur voor een opfokgroep met enkel leeftijdgenoten of voor een gemengde groep met ook volwassen dieren?

Begin tijdig met jezelf oriënteren en reserveer op tijd een plaats. Ken je het bedrijf niet, breng dan zeker een bezoekje aan de opfok voordat je je veulen aanmeld. 

Let tijdens je bezoek aan een opfok bedrijf op de volgende punten:

  • Hoe worden de paarden gehuisvest en verzorgd? Hoe groot zijn de groepsstallen, zien ze er veilig uit?Hoeveel dieren staan er straks bij elkaar? Zijn er voldoende waterbakken en voerhekken? Hoe is de ruwvoer voorziening en wordt er nog bijgevoerd? Hoe ziet het weiland voor de zomer er uit?
  • Hoe worden de vaccinaties en ontworming geregeld? Op welke momenten wordt er tegen welke ziekten behandeld?
  • Komt de hoefsmid regemlatig langs en wordt er op individueel niveau naar de stand van hoeven gekeken bij ieder veulen?
  • Hoe wordt er omgegaan met achterblijvers of paarden die niet bij de groep horen? Is er mogelijkheid om zo’n veulen met wat gezelschap apart te zetten, te voeren en te verzorgen?

En als dan alles geregeld is en je veulen veilig in de opfok opgroeit, is het tijd om te gaan genieten van zijn of haar ontwikkeling van peuter naar puber!

Er is toch niets mooiers dan dat!

 

Verder lezen? 

> De beste start voor je veulen