1. 13 bedrijfshygiëne tips op het paardenbedrijf

13 bedrijfshygiene tips op het paardenbedrijf

13 handige tips om infectieoverdracht te verminderen

Hoe meer je weet over besmettelijke paardenziekten, hoe groter de dreiging lijkt te zijn. Preventie en goede hygiëne zijn belangrijk om besmettelijke ziekten, zoals influenza, rhinopneumonie en droes buiten de staldeuren te houden. Toch is het soms niet eenvoudig om alle aanbevelingen op het vlak van bedrijfshygiëne in de praktijk toe te passen.

Bij de dagelijkse bescherming van onze paarden gaat het niet altijd om wat het beste is, maar meer om ‘wat haalbaar en uitvoerbaar is met onze beperkte tijd en middelen’. Want wees eerlijk, wie heeft er na een drukke werkdag nooit eens een goede poetsbeurt overgeslagen?

Met die gedachte hebben we 13 praktische en haalbare tips voor je op een rijtje gezet om besmettelijke ziekten buiten de staldeuren te houden. Voor het gemak hebben we wel rekening gehouden met:    

  • wat je absoluut zou moeten doen
  • hoe je die maatregelen het beste kan inpassen in het dagelijks leven.

Handig om op te hangen in de stal!

> Download de 13 tips

1 Vermijd neus-neuscontact

 Om overdracht van ziekten te verkleinen is het vermijden van neus-neuscontact het belangrijkste om te vermijden. Bedrijfshygiëne en preventie lijken alleen noodzakelijk wanneer paarden blootgesteld worden aan een verhoogd risico om ziek te worden. Bijvoorbeeld tijdens een uitbraak van influenza, rhinopneumonie of droes bij je in de buurt, maar in sommige gevallen is het dan al te laat. Preventie en hygiëne zijn zaken die iedere dag moeten worden opgevolgd en toegepast,  niet alleen wanneer er een besmettelijke ziekte uitbreekt.

2 Maak samen met je dierenarts een stal- of bedrijfsplan

Ga eens kritisch na hoe een ziekte jouw stal of  bedrijf binnen zou kunnen komen of hoe jouw paarden kunnen worden blootgesteld aan overdrachtsrisico’s zonder dat je het zelf in de gaten hebt. Bedenk vervolgens wat je zelf kunt doen om deze risico's terug te dringen. Voor een goede beheersing van infectieziekten kan je het beste samen met je dierenarts een stal- of bedrijfsplan maken dat bij jouw paard en (bedrijfs)situatie past. Er bestaat daarvoor  geen standaardplan. Vraag je dierenarts om de stal te beoordelen en na te gaan of er mazen in het huidige preventiebeleid zitten, leg het nieuwe plan vast, zet het om in actiepunten om insleep van buitenaf te verkleinen en communiceer dit duidelijk naar andere stalgenoten.

3 Deel geen materialen

Gebruik voor elk paard zoveel mogelijk eigen verzorgingsmaterialen (borstels, sponzen), eigen harnachement (hoofdstellen,dekjes, halsters) en reinig het leer na gebruik. Was zadeldekjes, handdoeken, bandages, halsterbontjes tenminste een keer per week op minimaal 60 graden.

Deel geen materialen met andere paarden!

4 Let op ongedierte

Paarden en mensen vormen niet het enige risico om ziekten over te brengen!  Ook ongedierte vormt een risico op stal. Houd voertonnen gesloten en voorkom stilstaand water om knaagdieren en insecten tegen te gaan. Ongedierte zoals muizen, ratten, vliegen, dazen en muggen kunnen verschillende besmettelijke ziekten overdragen zoals bijvoorbeeld het West-Nijlvirus (muggen) en leptospirose (knaagdieren).

5 Vaccineer

Nederland heeft de hoogste paardendichtheid ter wereld van 25 paarden op 1000 inwoners. Helaas is de vaccinatiegraad slechts 52%. Om een goede groepsimmuniteit te verkrijgen zou deze minimaal 70% moeten zijn. Jaarlijks worden er paarden ziek die niet of niet correct zijn gevaccineerd. Zelfs  paarden die nooit van het terrein afkomen, kunnen worden blootgesteld aan ziektekiemen: via andere paarden (die wel soms van het terrein gaan of die passeren), mensen (die contact hebben gehad met andere paarden), besmette insecten (bijvoorbeeld West-Nijlvirus) of via de lucht (bijvoorbeeld influenza). Vaccinatie is vaak de makkelijkste maatregel die kan helpen om het infectierisico zo veel mogelijk te beperken.

6 Houd opfokpaarden apart van de sportpaarden

Opfokpaarden en sportpaarden die actief en veelvuldig het bedrijf verlaten en weer terugkomen na een wedstrijd of trainingssessies apart houden.

7 Gebruik geen hogedrukreiniging bij het reinigen van de stal

Met hogedrukreiniging dood je geen ziekteverwekkers. Sterker nog, bij hogedrukreiniging kunnen bacteriën zelfs worden verspreid in hoekjes en kieren, omdat je ze verstuift en een vochtige, aangename leefomgeving voor de bacteriën creëert. Bovendien zijn gladde oppervlakken die vrij van organische materialen als mest en stof zijn, het makkelijkste te reinigen. Hogedrukreinigers kunnen dit gladde oppervlak aantasten, waardoor het in de toekomst moeilijker wordt te desinfecteren.

8 Isoleer nieuwe paarden minimaal twee weken en houd wedstrijdpaarden gescheiden

Wanneer er nieuwe paarden op je bedrijf komen isoleer deze dan van paarden die permanent op het paardenbedrijf verblijven en controleer ze op ziektesymptomen. Temperatuur de nieuwe paarden twee keer per dag rond hetzelfde tijdstip. Paarden die vaak buiten het bedrijf komen voor wedstrijden, kunnen het beste apart worden gehouden van paarden of fokmerries die permanent op het bedrijf aanwezig zijn.

9 Vraag stalbetreders (hoefsmid, zadelpassers, tandarts of fysiotherapeut) hun handen te wassen voordat ze je paard aanraken.

Hoefsmeden, dierenartsen en andere stalbetreders, bijvoorbeeld instructeurs of mensen die even jouw paard komen vlechten of scheren, kunnen zeer makkelijk ziekten verspreiden als ze geen voorzorgsmaatregelen hebben getroffen. Deze personen gaan immers van het ene paard en paardenbedrijf naar het andere en kunnen dus gemakkelijk ziektekiemen overbrengen. Laat erfbetreders dus tenminste hun handen goed wassen voordat ze bij jou op stal komen.

10 Vervoer geen vreemde paarden in je eigen veewagen of trailer

Zet je paard na de proef direct weer op de wagen en neem nooit vreemde paarden mee in jouw trailer of veewagen. Doe dit uitsluitend zonder dat deze in contact komen met je eigen paarden. Schrob en desinfecteer de binnenzijde van de trailer of veewagen grondig en droog deze goed  nadat er een vreemd paard ingestaan heeft.

11 Reinig een tijdelijke box voordat je je paard erin huisvest

Wanneer je paarden tijdelijk moet onderbrengen in een andere stal (bijvoorbeeld voor vakantie, tijdens wedstrijden etc.) reinig de box dan grondig voordat je het paard erin zet. Het van boven tot onder schrobben van de muren van een wedstrijdstal is misschien niet realistisch, maar het desinfecteren van ruimtes waar paarden de meeste tijd verblijven, verdient wel de voorkeur. Reinig in ieder geval de voorzijde van de box alsmede de deuren en controleer de drink en waterbak en sluit deze eventueel af.

12 Temperatuur je paard regelmatig

Weet jij hoe je jouw paard moet temperaturen en wat de normale temperatuur van je paard is? De normale temperatuur van paarden ligt tussen 37,2 en 38,3°C. Als je de standaardtemperatuur van je paard kent, zie je al snel wanneer er iets mis is.

13 Controleer je paard dagelijks op klinische afwijkingen...

...zodat je een mogelijke infectieziekte snel herkent. Niet willen eten, sloomheid, depressie, koorts, neusuitvloeing, hoesten, diarree, acute huiduitslag of neurologisch veranderingen zijn mogelijke tekenen dat er iets mis is.

Neem bij twijfel altijd contact op met je dierenarts.